Από τα βάθη του πολέμου

Την Δευτέρα στην καρδιά της Δαμασκού, κοντά σε περιοχή όπου βρίσκονται κυβερνητικά κτήρια και πρεσβείες, ανατινάχθηκε βομβιστής αυτοκτονίας, με αποτέλεσμα να σκοτωθεί ανώτερος αξιωματικός του συριακού στρατού, όπως επιβεβαίωσε το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. 

Οι δυνάμεις ασφαλείας έχουν προχωρήσει σε δεκάδες συλλήψεις μετά την επίθεση, η οποία πραγματοποιήθηκε σε κεντρική διασταύρωση της πόλης και σε περιοχή που κατοικείται από μεγάλο αριθμό Κούρδων της Συρίας.

Οι βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας είναι σπάνιες στην περιοχή. Μία ωστόσο η οποία πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο 2012 είχε ως αποτέλεσμα να σκοτωθούν πολλά μέλη του περιβάλλοντος του Μπασάρ αλ Ασαντ. 

Η παραπάνω είδηση είναι απλώς ένα δείγμα αυτών που συμβαίνουν σήμερα στις περιοχές της Συρίας. Γνωρίζουμε όλοι πολύ καλά, πως άνθρωποι στην χώρα αυτή υποφέρουν, φοβούνται και χάνουν καθημερινά αδίκως τις ζωές τους αφήνοντας πίσω συγγενείς, παιδιά και ότι έχουν "χτίσει" με κόπους μέχρι σήμερα.

Η Συρία διανύει το πέμπτο έτος του εμφυλίου πολέμου και χιλιάδες άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να μεταναστεύσουν από την πατρίδα φοβούμενοι να πεθάνουν για λόγους που δεν ευθύνονται οι ίδιοι.

Θέλοντας να μεταφέρω την πίκρα και την δυστύχια αυτών των ανθρώπων, ήρθα σε επαφή με ένα άτομο Συριακής καταγωγής που έχει φύγει από την χώρα του με προορισμό την Γερμανία για να μπορεί να έχει ένα καλύτερο μέλλον και μία ασφαλής ζωή. Ο πόνος και η λύπη αυτού του ανθρώπου ήταν ζωγραφισμένα στα μάτια του. Μάτια ενός νέου ανθρώπου που "πληρωνει" λάθη σαδιστών, λάθη αυτών που θέλουν να λέγονται άνθρωποι, μα μόνο αυτό δεν είναι.

O εικοσάχρονος δέχτηκε να απαντήσει στις παρακατώ ερωτήσεις.

Για όλο τον κόσμο η νέα γενιά είναι αυτή που θα φέρει ένα καλύτερο αύριο. Πιστεύεις πως αυτό ισχύει και για την πατρίδα σου;

Η νέα γενιά δυστυχώς δεν μπορεί να κάνει τίποτα. Οι νεαροί αναγκαστικά στα 18 πηγαίνουν στρατό, κάτι που μπορεί να διαρκέσει δύο και παραπάνω χρόνια. Θα έλεγα ότι όποιος μπει τώρα στο στρατό υπάρχει περίπτωση και να μην βγει μέχρι να τελειώσει ο πόλεμος και πραγματικά, έχουν σκοτωθεί πάρα πολλοί πολεμώντας. Στη Συρία πλέον δεν υπάρχει αστυνόμευση. Όσοι νέοι κινδυνεύουν πρέπει να απευθυνθούν στην στρατολογική οργάνωση YPG, η οποία τάσσεται έναντι των τζιχαντιστών και προστατεύει τον Πρόεδρο της Συρίας, τους χριστιανούς και τους κούρδους. Κανένας νεαρός όμως δεν καταφεύγει εκεί, καθώς θα αναγκαστεί να ενσωματωθεί ως στρατιώτης στο σώμα τους γα την προστασία της χώρας. Άτομα ηλικίας περίπου 18-25 δεν θα συναντήσει κανείς τώρα στη Συρία, εκτός αν έχουν ενταχθεί σε κάποιο στράτευμα. Οι περισσότεροι έχουν εγαταλείψει τις σπουδές τους και ψαχνουν τρόπο για να φύγουν. Πιστεύω πως ο πόλεμος θα συνεχίσει για τα επόμενα 10 χρόνια και καμία νεολαία δεν πρόκειται να το αλλάξει αυτό. Δεν υπάρχει μέλλον πια.

 Πώς νιώθεις που έχεις ξενιτευτεί από την πατρίδα σου και είσαι υποχρεωμένος να προσαρμοστείς σε έναν άλλον πολιτισμό και μια ξένη κουλτούρα; Εσύ και η οικογένεια σου είστε επιτέλους ευτυχισμένοι μακριά από τον πόλεμο;

Το να αφήσεις την χώρα σου, τη γλώσσα σου, τους φίλους σου, την καθημερινοτητά σου και τα όνειρα σου θα ήταν για τον καθένα δύσκολο. Υπάρχουν άνθρωποι που δεν μεταναστεύουν αναγκαστικά κι όμως αντιμεντωπίζουν τα ίδια προβλήματα προσρμογής. Μου λείπει πολύ η καθημερινότητα μου στη Συρία πριν τον πόλεμο και αρχικά ένιωθα πολύ άσχημα που ήρθα στη Γερμανία. Είμαι περίπου ένα χρόνο εδώ και τελικά θα έλεγα ότι είμαι πολύ τυχερός. Πλέον το να φύγεις από τη Συρία στο εξωτερικό είναι πολύ δυσκολο, καθώς τα σώματα εναντίον του Προέδρου της Συρίας φυλάσσουν τα σύνορα. Οι τζιχαντζιστές δίνουν διορίες 24 ωρών, προκειμένου να αλλαξοπιστήσουν οι χριστιανοί και η μετακίνηση από πόλη σε πόλη είναι πολύ επικίνδυνη, δεν ξέρεις τι θα συναντήσεις. Προσωπικά δεν θα ήθελα να γυρίσω πίσω έχω ένα καλύτερο μέλλον εδώ στη Γερμανία και νιώθω μεγαλύτερη ασφάλεια. Οι γονείς μου ήρθαν στη Γερμανία οκτώ μήνες μετά από μένα. Ταξίδεψαν με φορτηγό κρυφά μέχρι την Τουρκία, με πλοίο μέχρι την Αθήνα και από εκεί για Γερμανία.  Οι γονείς μου σε περίπτωση που καλυτέρευαν λίγο τα πράγματα θα ήθελαν να γυρίσουν. Για μένα είναι πιο εύκολη η προσαρμογή. Δεν τους κατηγορώ ,όμως είμαι σίγουρος ότι δεν θα αλλάξει η παρούσα κατάσταση στη Συρία.

Πόσο συχνά ένιωθες τη ζωή σου να κινδυνεύει στη Συρία; Ήθελες να φύγεις; Τι συναισθήματα σου έβγαζε όλο αυτό που συμβαίνει; Κλάμα; Οργή; Θυμό;

Οι Ισλαμιστές δεν έχουν καταλάβει ακόμη την πόλη όπου έμενα. Μέχρι στιγμής έχουν εξαπλωθεί στο μισό Ιράκ και στη βόρεια Συρία. Θυμάμαι που έπρεπε να ταξιδέψω περίπου 18 ώρες για να φτάσω στο Λίβανο προκειμένου να βγάλω Visa και να μπορέσω να φύγω στο εξωτερικό. Κατα τη διάρκεια της διαδρομής μας σταμάτησαν εκπρόσωποι των τζιχαντζστών και μας ανάγκασαν να κατέβουμε όλοι κάτω με τα χέρια πίσω από το κεφάλι. Άρχισαν να μας ρωτούν αν είμαστε μουσουλμάνοι ή χριστιανοί και στο φόβο τους όλοι είπαν ότι είναι μουσουλμάνοι για να μην τους σκοτώσουν. Όμως όταν άρχισαν να τους ρωτούν κανόνες από το Κοράνι για να το επιβεβαιώσουν, εκείνοι δεν ήξεραν να απαντήσουν. Κι έτσι τους πήραν και εξαφανίστηκαν. Ήταν ένα δύσκολο ταξίδι. Έπειτα, για να φύγω από τη Συρία έπρεπε να περάσω τα σύνορα για να πάω Τουρκία και να φύγω από εκεί για Γερμανία. Στα σύνορα έδωσα λεφτά για να μην με παραδώσουν στους τζιχαντζιστές και να περάσω με ασφάλεια. Δυστυχώς, δεν το καταφέρνουν όλοι. Λυπάμαι πάρα πολύ γι'αυτή την κατάσταση, όμως μέσα στην ατυχία μου νιώθω τυχερός που έφυγα και έχω την οικογένειά μου. Οι περισσότεροι φίλοι μου έχουν χάσει πολλούς συγγενείς και οι ελπίδες τους για επιβίωση ολοένα και μειώνονται. Πολλές φορές έρχονται εικόνες του πολέμου στο μυαλό μου, και, παρόλο που έχω ξεφύγει με τρομάζουν. Καμιά φορά, όταν είμαι μόνος μου κλαίω, γιατί υπαρχουν τόσοι άνθρωποι εκεί στην ίδια κατάστη, ωστόσο χωρίς καμία σανίδα σωτηρίας.

Πώς ζουν οι άνθρωποι εκέι; Ποιές οι συνθήκες;

Στη Συρία οι περισσότεροι και ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι είναι αναλφάβητοι. Οι άντρες ασχολούνται περισσότερο με χειρωνακτικές δουλειές, ενώ άλλοι δεν δουλεύουν καθόλου. Οι γυναίκες παραμένουν στο σπίτι. Τα σχολεία είναι χωρισμένα σε αρρένων και θηλέων. Μόνο οι καλοί μαθητές επιτρέπεται να φοιτούν σε κοινό σχολείο. Όμως πλέον οι γονείς φοβούνται να στείλουν τα παιδιά τους γιατί μπορεί ξαφνικά να έρθει ο στρατός και να τα απαγάγει. Ωστόσο, υπάρχουν χιλιάδες παιδιά που έχουν χάσει τους γονείς τους  και γι αυτό το λόγο έχουν φτιάξει στη Δαμασκό ένα καταφύγιο, όπου μπορούν να προστατευτούν και να επιζήσουν. Οι χριστιανοί, παρόλη την κατάσταση καταφεύγουν σε όσες εκκλησίες έχουν απομείνει και προσεύχονται. Πολλοί έχουν εγκατσταθεί εκεί προκειμένου να έιναι όλοι μαζί και να νιώθουν ασφάλεια. Φυσικά, τα τζαμί λειτουργούν όλα κανονικά γιατί υποστηρίζουν τη μουσουλμανική θρησκεία. Άλλοι έχουν συγκεντρωθεί σε μικρές ομαδικές παρατάξεις για να προστατεύσουν τις οικογένειές τους και να είναι σε ετοιμότητα. Η διαδικασία που ακολουθείται όταν κάποιος πεθαίνει είναι να θάβεται όπως τον βρουν, όποια ηλικία και αν έχει. Ένας χριστιανός συμμαθητής μου εκτελέστηκε, όταν του τέθηκε η ερώτηση περί θρησκείας και όταν πήγα να τον δω, τον έθαβαν μέσα στα αίματα.

Πόσο δυνατό είναι πιστεύεις να εξαλειφθούν οι τζιχαντζιστές; Τι θα τους έλεγες αν είχες τη δυνατότητα;

Οι τχιζαντιστές είναι πιο φανατικοί από τους μουσουλμάνους, καθώς είναι μουσουλμάνοι που αφιερώνουν τη ζωή τους, κάνοντας ότι τους προτάσσει η Τζιχάντ -ισλαμικό δόγμα-, ώστε να κερδίζουν μία θέση στον παράδεισο. Τάσσονται έναντι κυρίως των χριστιανών και προωθούν τον ιερό πόλεμο, προκειμένου να επεκτείνουν τη θρησκεία τους. Ωστόσο, οι μουσουλμάνοι της Συρίας δεν μπορούν κάνουν διαφορετικά γιατί αλλιώς θα τους σκοτώσουν. Επομένως, τάσσονται μαζι τους και τους ενδυναμώνουν. Οι τζιχαντζιστές ακολουθούν πιστά το Κοράνι και πριν από οποιαδήποτε εκτέλεση το ανοίγουν, διαβάζουν δυνατά κάποια σημεία και αποκεφαλίζουν. Όπως γνωρίζω, το κίνημά τους ολοένα και αυξάνεται, καθώς έχει δεχτεί 6.000 υποστηρικτές από την Ευρώπη και συγκεκριμένα 1.500 από την Γαλλία. Ακόμη, τάσσονται μαζί τους φτωχοί από γειτονικές χώρες, καθώς οι τζιχαντζιστές τους υπόσχονται γυναίκες και λεφτά. Αν μπορούσα να εκφράσω τη γνώμη μου θα τους έλεγα οτι η αδικία και η δυστυχία που έχουν σπείρει στη Συρία ειναι ανυπολόγιστη και ότι κανείς δεν θα το ήθελε αυτό για την πατρίδα του. Ένας εμφύλιος πόλεμος φέρνει μόνο κακό και αθλιότητα, ιδιαίτερα όταν γίνεται για θρησκευτικούς λόγους. Μακάρι να μπορούσαν να καταλάβουν.

Ακούγοντας τις παραπάνω πληροφορίες για την δυστυχία και τον θανάτο που κυριεύει την Συρία αναρωτιέμαι κατά πόσο απέχουμε εμείς από όλο αυτό. Φυσικά όλα αυτά συμβαίνουν μακριά μας και τα προσπερνάμε. Ωστόσο σε μία κοινωνία του 21ου αιώνα πόσο οδυνηρό είναι να σκοτώνονται άνθρωποι χωρίς λόγο(;) Αξίζει βέβαια να σημειωθεί πως το μέγεθος της συριακής κρίσης δοκιμάζει τις δυνατότητες του συνόλου του συστήματος χορήγησης βοήθειας εκ μέρους της διεθνούς κοινότητας  όπως σχολίασε ο Ευρωπαίος επίτροπος αρμόδιος για την Ανθρωπιστική Βοήθεια, Χρήστος Στυλιανίδης, σύμφωνα με ένα δελτίο τύπου που εκδόθηκε. Η Ευρωπαική Ένωση δεσμέυτηκε να διπλασιάσει το ποσό βοήθειας που χορηγεί προκειμένου να «ανακουφίσει το συριακό λαό από τα βάσανά του .

Το λιγότερο λοιπόν που μπορώ να χαρίσω σε αυτούς τους ανθρώπους είναι τουλάχιστον να ακουστεί η φωνή τους, διότι η συμπόνια και η κατανόηση προς τον συνάνθρωπο μας, μας κάνει λίγο καλύτερους. Μονάχα ενώνοντας το χάσμα μεταξύ των λαών θα μπορέσει ο κόσμος να μας χαρίσει ένα καλύτερο μέλλον.

Ευχαριστώ πολύ την Χριστίνα Σαΐρογλου για την βοήθειά της σχετικά με την μετάφρση από Γερμανικά σε Ελληνικά.

Μαρία Σαρίδου