Σκουριές: Το... ψηφιακό μεταλλείο, η «παράλληλη αποκατάσταση» και η Θράκη

Με τη διαδικασία κατασκευής να έχει ολοκληρωθεί κατά 94%, η Hellas Gold αναμένεται να προχωρήσει στο κρισιμότερο στάδιο του επενδυτικού της κύκλου στο μεταλλείο των Σκουριών που δεν είναι άλλο από την παραγωγική διαδικασία, η οποία προγραμματίζεται το τρίτο τρίμηνο του 2026.

Κομβικό σημείο για τη βιωσιμότητα και τη χρηματοοικονομική σταθερότητα του έργου στην επόμενη 20ετία αποτελεί και το μοντέλο της «παράλληλης αποκατάστασης», δηλαδή η αποκατάσταση του φυσικού τοπίου ταυτόχρονα με την εξορυκτική δραστηριότητα. Σε αντίθεση με το παραδοσιακό μοντέλο, όπου οι περιβαλλοντικές «πληγές» κλείνουν μετά το πέρας της λειτουργίας ενός έργου, ο σχεδιασμός στις Σκουριές θα βασιστεί στη σταδιακή ανάπλαση και επαναφορά του εδάφους παράλληλα με την παραγωγική διαδικασία.

Κατά τη διάρκεια της δημοσιογραφικής ενημέρωσης στις εγκαταστάσεις του έργου, ο πρόεδρος της Hellas Gold, Χρήστος Μπαλάσκας, και στελέχη της εταιρείας παρουσίασαν τα τρέχοντα στοιχεία της επένδυσης, η οποία αποτελεί το κεντρικό παραγωγικό project των μεταλλείων Κασσάνδρας, τον συνολικό προϋπολογισμό που στην τρέχουσα φάση ανέρχεται στα 1.3 δισεκκατομμύρια και αναμένεται να ξεπεράσει τα δύο, τις νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται καθώς και τα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος.

Το… timing του χαλκού

Το μεταλλείο των Σκουριών αποτελεί καίριο σημείο της δραστηριότητας της εταιρείας στη Χαλκιδική, η οποία, πλέον, εκτός από χρυσό, θα προχωρήσει και στην παραγωγή και εξαγωγή μεικτού συμπυκνώματος χαλκού-χρυσού. Η εξόρυξη αναμένεται να είναι μεικτή και να εξελιχθεί τόσο σε επιφανειακό όρυγμα (open pit) όσο και σε υπόγειες στοές.

Γιατί χαλκός; Η στόχευση της επένδυσης στον χαλκό δεν είναι τυχαία καθώς το συγκεκριμένο μέταλλο αποτελεί το «κλειδί» για τη στροφή προς την πράσινη ενέργεια. Σύμφωνα με στοιχεία του International Copper Association που επικαλείται η εταιρεία, η παγκόσμια ζήτηση για εξόρυξη χαλκού αναμένεται να καταγράψει κατακόρυφη αύξηση φτάνοντας από τους 28.000.000 τόνους σήμερα στους 42 έως το 2040. Στις Σκουριές βάσει των γεωλογικών εκτιμήσεων που παρουσιάστηκαν, η δυναμική του κοιτάσματος περιλαμβάνει περίπου 740.000 τόνους χαλκού και 3,6 εκατομμύρια ουγγιές χρυσού επιβεβαιωμένα αποθέματα ενώ η μέση ετήσια παραγωγή εκτιμάται στα 67 εκατομμύρια λίβρες χαλκού και 140.000 ουγγιές χρυσού.

Επένδυση στην παραγωγικότητα και την ασφάλεια

Για τη διασφάλιση της αποδοτικότητας και τον περιορισμό των λειτουργικών κινδύνων που θα μπορούσαν να απειλήσουν τις ανθρώπινες ζωές καθώς και τις ροές παραγωγής, η εταιρεία έχει προχωρήσει στην ενσωμάτωση τεχνολογικών λύσεων. Για παράδειγμα, στις υπόγειες εγκαταστάσεις και σε βάθος 400 μέτρων κάτω από την επιφάνεια, έχει αναπτυχθεί ιδιωτικό δίκτυο τηλεπικοινωνιών 4G.

Επιπλέον, έχει καταστεί ικανός ο πλήρης τηλεχειρισμός βαρέων οχημάτων και η λειτουργία έξυπνων συστημάτων αερισμού των στοών, τα οποία ενεργοποιούνται αυτόματα ανάλογα με την κίνηση του προσωπικού. Παράλληλα, η δυνατότητα για απομακρυσμένες πυροδοτήσεις (ανατινάξεις) συμβάλλει στη μείωση των χρόνων διακοπής των εργασιών και στη μεγαλύτερη ασφάλεια των εργαζομένων. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η εκπαίδευση του προσωπικού, η οποία πραγματοποιείται μέσω σύγχρονων προσομοιωτών και εφαρμογών εικονικής πραγματικότητας (VR), μια πρακτική που μειώνει τις πιθανότητες ατυχημάτων.

Μείωση 40% στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα

Το ζήτημα της περιβαλλοντικής διαχείρισης παραμένει το πιο ευαίσθητο σημείο της δραστηριότητας στην περιοχή. Η εταιρεία παρουσίασε τη μέθοδο της ξηρής απόθεσης των τελμάτων ως τη βασική της απάντηση στις περιβαλλοντικές ανησυχίες. Μια τεχνική που αφαιρεί το 90% του νερού από τα μεταλλευτικά κατάλοιπα πριν από την αποθήκευσή του και σύμφωνα με τους μελετητές του έργου, μειώνει το τελικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα κατά 40% σε σύγκριση με τον αρχικό σχεδιασμό.

Πώς γίνεται αυτό; Με την αφαίρεση του νερού (αφύγρανση), τα κατάλοιπα γίνονται στέρεα (σα νωπή άμμος). Έτσι, αντί για τις παραδοσιακές τεράστιες «λίμνες τελμάτων», η εταιρεία κατασκευάζει μόνο έναν χώρο απόθεσης αντί για δύο που προέβλεπε ο αρχικός σχεδιασμός. Για τον έλεγχο των περιβαλλοντικών παραμέτρων, επίσης, λειτουργεί δίκτυο 700 σημείων παρακολούθησης που καταγράφει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.

Αρωγός στην τοπική κοινωνία

Όπως αναφέρθηκε στην παρουσίαση που έγινε από τους ανθρωπους της εταιρείας, στο πρότζεκτ των Σκουριών απασχολούνται σήμερα 3.200 άτομα, από το σύνολο των 5.200 άμεσων και έμμεσων θέσεων εργασίας που συνδέονται με τα μεταλλεία Κασσάνδρας. Μάλιστα, σύμφωνα με την Hellas Gold, το 77% του προσωπικού προέρχεται από την ευρύτερη περιοχή της Χαλκιδικής. Παράλληλα, ένα στατιστικό που προκάλεσε εντύπωση ήταν ο αριθμός των γυναικών που απασχολούνται στο έργο καθώς αγγίζουν ένα ποσοστό της τάξης του 14.7%, το οποίο σύμφωνα με τα στελέχη του κλάδου είναι πάνω από το μέσο όρο των μεταλλευτικών επιχειρήσεων. Μάλιστα, μια εξ αυτών η Ελευθερία Βαγκλή, ως διευθύντρια τεχνικών υπηρεσιών της Hellas Gold, μας εξήγησε βήμα βήμα τη διαδικασία της εξόρυξης.

Το βλέμμα στη Θράκη

Το επόμενο μεγάλο πρότζεκτ της εταιρείας στην Ελλάδα αφορά την περιοχή της Θράκης και συγκεκριμένα το έργο του Περάματος, όπου έγινε λόγος για επένδυση που θα αγγίξει τα 500 εκατομμύρια δολάρια. Η εταιρεία έχει υποβάλλει ήδη τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων και βρίσκεται σε αναμονή για τη δημόσια διαβούλευση. Η περιοχή επιλέχθηκε καθώς διαθέτει αποθέματα της τάξης των 9.68 εκατομμυρίων τόνων και προσφέρει το πλεονέκτημα παραγωγής όχι συμπυκνώματος αλλά απευθείας ράβδων χρυσού (dore) και η ετήσια παραγωγή εκτιμάται περίπου στις 100.000 ουγκιές ετησίως.